Fon skandalı gündemdeki önemini sürdürüyor. Skandala dair operasyonlar ve yasal düzenlemeler devam ediyor. Eylül ayında Borsa İstanbul’da yaşanan sert düşüşlere neden olan bu skandalda birçok siyasi figürün ve bürokratın isimleri geçerken, Meclis’te de hararetli tartışmalar yaşanıyor. Skandal kapsamında tutuklananların sayısı dünkü verilere göre 118’e ulaştı. Peki, krizin başlangıcından bu yana hangi olaylar gelişti?
GÖZALTI VE TUTUKLAMALAR NASIL SEYREDİYOR?
Fon krizine ilişkin gözaltı ve tutuklama işlemleri, 19 Eylül tarihinde başlamıştı. Ardından 23 Eylül’de Pusula Holding Yönetim Kurulu Başkanı Serdar Turhan, Tera Yatırım Holding Yönetim Kurulu Başkanı Emre Tezmen ile birlikte holding yöneticileri Alper Öztürk, Emre Alkin ve Kerem Alkin tutuklandı. Bu gelişmelerin ardından tutuklu sayısı 9’a yükseldi.
24 Eylül’de gözaltına alınan 20 şüpheli arasında Tera Holding Yönetim Kurulu üyeleri Abdülkadir Özkan ve Bülent Uygun ile Doğa Sigorta’nın sahibi ve Yönetim Kurulu Başkanı Nihat Kırmızı da bulunuyordu. Bu kişiler adliyeye sevk edildi ve savcılık tarafından tutuklama talebinde bulunuldu.
Sulh Ceza Hakimliği, 14 şüphelinin tutuklanmasına karar verirken, üç kişi adli kontrol şartıyla serbest bırakıldı. Tera Holding’in yönetim kurulu üyeleri Abdulkadir Özkan ve Bülent Uygun ile Doğa Sigorta’nın sahibi Nihat Kırmızı ise tutuklanarak cezaevine gönderildi.
AKP’Lİ KAYA’NIN İSTİFASI
25 Eylül’de gözaltına alınan 21 şüpheliden 19’u tutuklandı. Aralarında eski Merkez Bankası (TCMB) Başkan Yardımcısı Erkan Kilimci’nin de bulunduğu bu kişilerin çoğu önemli isimlerdi. Kilimci, 2016-2018 yılları arasında TCMB Başkan Yardımcılığı yapmıştı ve sonrasında Tera Yatırım’da yönetim kurulu üyesi olarak görev almıştı.
Yeni Parti Sözcüsü Zeynel Emre’nin açıklamalarının ardından ismi fon krizine karışan AKP Genel Başkan Yardımcısı Fatma Betül Sayan Kaya, kendisi ve eşi İlyas Kaya’nın hisse işlemlerine dair iddialar nedeniyle görevinden ‘affını istedi.’ AKP Sözcüsü Ömer Çelik, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın istifa talebini kabul ettiğini belirtirken, Kaya’nın parti yönetiminden ayrıldığını duyurdu.
Eski Bakan’ın istifası sadece son fon işlemleriyle sınırlı kalmayıp, kamu kaynaklarıyla finanse edilen eğitim durumu ve ailesinin devlet içindeki yükselişi hakkında da tartışmalara yol açtı. 30 Eylül’de soruşturma çerçevesinde Fatma Betül Sayan Kaya ve eşi İlyas Kaya’nın mal varlıklarının dondurulması talep edildi ancak tedbir daha sonra kaldırıldı. Kaya, 6 Ekim’de eşiyle birlikte yatırımlarının ana para dışındaki kısmını TMSF’ye iade ettiklerini açıkladı; birkaç gün sonra ise adliyede ifade verdi.
Yatırım kararında herhangi bir yönlendirme veya özel bilgi olmadığını öne süren Fatma Betül Sayan Kaya, isnat edilen suçlamalarla ilgisinin bulunmadığını ifade etti fakat henüz aleyhlerinde bir yargı kararı verilmedi.
CENGİZ AVCI’NIN DURUMU
İş adamı Cengiz Avcı’nın, Fatma Betül Sayan Kaya’nın kazancının yedi katı kadar gelir elde ederek yurtdışına çıktığı belirlendi. Hakkında yakalama kararı çıkarılan Avcı’ya ait banka hesapları ile taşınmazlara el konuldu. Kamu Aydınlatma Platformu (KAP) kayıtlarına göre Avcı adına ODINE hisseleriyle ilgili çok sayıda alım-satım bildirimi mevcut olduğu kaydedildi.
Elde edilen bilgilere göre Cengiz Avcı’nın son bir yıl içinde yalnızca ODINE hissesi üzerinden yaklaşık 15 milyar lira kazanç sağladığı tespit edildi; bu kazancın yaklaşık 12 milyar TL’sinin ise aynı dönemde nakde çevrildiği belirlendi. Avcı’nın bu işlemden sonra yurtdışına gittiği ve hâlâ orada bulunduğu ifade ediliyor.
GAZETECİLER DE HEDEFTE
Fon soruşturmasıyla ilgili bazı paylaşım ve haberler gerekçe gösterilerek gözaltına alınan gazeteciler Şaban Sevinç ile Mustafa Balcı, “halkı yanıltıcı bilgiye alenen yayma” suçlamasıyla tutuklandı. İfade vermek üzere çağrılan İsmail Saymaz ile yazımızın yazarı Murat Ağırel ise adli kontrol şartıyla serbest bırakıldılar; ancak Ağırel daha sonra başka bir soruşturmadan dolayı tutuklandı, Saymaz’ın ev hapsi sürüyor.
TARTIŞMALI YASA RESMİ GAZETE’DE YAYIMLANDI
TBMM’de 22 Ekim tarihinde kabul edilen “7596 sayılı Tasfiyesine Karar Verilen Bazı Yatırım Fonları Hakkında Kanun” dün Resmi Gazete’de yayımlandı. Bu yasa; sermaye piyasalarında yeni bir denetim düzeni getirirken aynı zamanda kapsamlı bir tartışmanın fitilini ateşledi.
Muhalefet partileri ve anayasa hukukçuları; yasanın Resmî Gazete’de yayımlandığı tarihten değil, krizin başlangıç tarihi olan 17 Eylül 2026’dan itibaren yürürlüğe girmesi gerektiğini belirten maddelere itiraz ediyorlar. Ayrıca muhalefet yasada yer alan “yasalar geriye işletilemez” ilkesinin ihlal edildiğini vurguluyor.
Bununla birlikte Anayasa Mahkemesi’ne iptal başvurusu yapmaya hazırlanan muhalefet temsilcileri; yasada yapılan son dakika önergesiyle eklenen maddeye karşı çıkıyorlar; bu madde yatırımcıları zorla batık fona ortak yapmayı hedefliyor ki bu durum mülkiyet hakkının ihlali olarak değerlendiriliyor. Muhalefet ayrıca en az 250 bin yatırımcının paralarının zorla ellerinden alındığını savunuyor.
Ayrıca muhalefet yasada yer alan borsa manipülasyonu ya da içeriden bilgi alma yoluyla haksız kazanç sağlayanların cezalarının hafifletilmesine yönelik düzenlemelere de itiraz ediyor; bu düzenlemenin iktidara yakın siyasileri korumak amacıyla hazırlandığını iddia ediyorlar.
BÜROKRAT VE SİYASİ İSİMLERİN ADLARI GEÇMEKTEDİR
Soruşturmada hisseleri Tera tarafından şişirilen Özata Denizcilik’in yöneticisi İskender Balcı’nın adı da dikkat çekiyor. Balcı, görevinden 31 Ağustos’ta ayrılmıştı; kendisi eski BDDK Üyesi Mustafa Balcı’nın oğlu olup Hazine ve Maliye Bakan Yardımcısı Osman Çelik’in damadıydı. Tedbir kararı verilen şirketler arasında yer alan Bulls Yatırım’ın Yönetim Kurulu üyesi Neslihan Mumcu da dikkat çeken isimlerden biri olarak öne çıkıyor.
Neslihan Mumcu’nun ağustos ayında görevden alınan Kültür ve Turizm Bakan Yardımcısı Batuhan Mumcu’nun eşi olduğu kaydedildi. AKP Genel Başkan Yardımcısı Hayati Yazıcı’nın oğlu Mustafa Yazıcı da fon krizinde adı geçen kişilerden biridir; Adil Varlık Yönetimi şirketinin sahibi olan Mustafa Yazıcı şirketin Yönetim Kurulu Başkan Vekili olarak görev yapıyordu. Eski Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) Başkanı İbrahim Ömer Gönül de soruşturma kapsamında ifade vermiştir.
İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı Gönül hakkında “görevi kötüye kullanma” suçundan soruşturma izni almak için Hazine ve Maliye Bakanlığına başvurdu. AKP’nin Ekonomi İşlerinden Sorumlu Genel Başkan Yardımcısı Nihat Zeybekci ise ortağı olduğu dört şirketin Tera’nın TP2 fonuna yatırım yaptığını açıkladı;
KAMU GÖREVLİLERİNİN İHMALİ ORTAYA ÇIKTI
Eski Ekonomi Bakanı Nihat Zeybekçi yaptığı açıklamada kamu görevlilerinin ihmali olduğunu belirterek “Bazılarının üst düzeyde ihmali var.” ifadesini kullandı.
“Ne yazık ki bazı kamu kurumlarında hem ihmal hem de suistimal söz konusu.” diyen Zeybekçi, hukukun işlemeye devam etmesi gerektiğini vurgulayarak “Vurgun yapanlar diye bir ordu var ama vurgunu yiyenler içinde bizim şirketlerimiz de var.” şeklinde konuştu.
MERRILL LYNCH VE NORVEÇ VARLIK FONU DA SKANDALA KARIŞTI
Genişleyen fon soruşturmasında Merrill Lynch’in önceden şüpheli işlemlerle büyük miktarda kazanç sağladığı iddia ediliyor; Norveç Varlık Fonu’nun Türkiye portföyünü yeniden gözden geçireceği belirtiliyor.
Türkiye Diyanet Vakfı (TDV) tarafından bağışların fona yatırıldığı ortaya çıkarken TDV’nin kamusal alanda büyük miktarda varlık bulundurduğu tespit edilmiştir.
