Erkeklerde testis ağrısı neden olur?

Erkeklerde testis ağrısı neden olur?

Erkeklerde testis ağrısı; testislerde, testisleri çevreleyen dokularda, kasık bölgesinde veya karın alt kısmında ortaya çıkabilen önemli bir belirtidir. Ağrı hafif ve geçici olabileceği gibi ani başlayan, şiddetli ve acil müdahale gerektiren bir durumun habercisi de olabilir. Bu nedenle özellikle ani başlayan testis ağrısı kesinlikle ihmal edilmemelidir.

Testis ağrısının nedenini yalnızca belirtilere bakarak kesin olarak belirlemek mümkün değildir. Ağrının ne zaman başladığı, tek veya iki taraflı olup olmadığı, şişlik ve ateş gibi başka bulguların eşlik edip etmediği tanı açısından önem taşır.

Testis ağrısının yaygın nedenleri

Testis torsiyonu

Testis torsiyonu, testisin kendisini besleyen damarların bulunduğu spermatik kordun dönmesi sonucunda kan akımının azalması veya tamamen kesilmesidir. Genellikle ani ve çok şiddetli testis ağrısı, testiste şişlik, bulantı ve kusma ile ortaya çıkar. Testislerden biri diğerine göre daha yukarıda durabilir.

Testis torsiyonu özellikle ergenlik döneminde ve genç erkeklerde görülse de her yaşta ortaya çıkabilir. Bu durum bir ürolojik acildir. Testisin canlılığını korumak için mümkün olan en kısa sürede hastaneye başvurulması gerekir. Ani testis ağrısı yaşayan kişiler ağrı kendiliğinden geçse bile mutlaka değerlendirilmelidir.

Epididimit ve orşit

Epididimit, testisin arkasında bulunan ve spermlerin taşınmasında görev alan epididim adlı yapının iltihaplanmasıdır. Orşit ise testisin iltihabıdır. Bu iki durum birlikte de görülebilir.

Epididimit veya orşitte ağrı genellikle daha yavaş başlar ve zamanla artar. Testiste hassasiyet, şişlik, kızarıklık, ateş, idrar yaparken yanma, sık idrara çıkma ve penisten akıntı gibi belirtiler görülebilir. Bazı vakalarda neden cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar, bazı vakalarda ise idrar yolu enfeksiyonlarıdır.

Kasık fıtığı

Kasık fıtığında karın içindeki dokular kasık kanalındaki zayıf bir bölgeden dışarı doğru çıkabilir. Fıtık testise veya çevresindeki dokulara baskı yaparak testis ve kasık ağrısına neden olabilir. Kasıkta şişlik ya da ele gelen bir çıkıntı, ayakta durunca veya öksürünce belirginleşebilir.

Şişlik sertleşir, içeri itilemez ve şiddetli ağrıya bulantı veya kusma eşlik ederse fıtığın sıkışmış olma ihtimali vardır. Bu durumda acil tıbbi değerlendirme gerekir.

Varikosel

Varikosel, testis çevresindeki toplardamarların genişlemesidir. Daha çok sol tarafta görülür. Genellikle künt, baskı veya ağırlık hissi şeklinde ağrıya yol açar. Ağrı uzun süre ayakta kalınca, egzersiz sonrasında veya günün ilerleyen saatlerinde artabilir; uzanınca hafifleyebilir.

Varikosel bazı erkeklerde sperm kalitesini etkileyebilir. Bu nedenle tekrarlayan testis ağrısı, testislerde küçülme hissi veya çocuk sahibi olma konusunda güçlük varsa üroloji uzmanına başvurulmalıdır.

Hidrosel

Hidrosel, testisin çevresinde sıvı birikmesiyle oluşan şişliktir. Çoğu zaman ağrısızdır; ancak sıvı miktarı arttığında ağırlık, gerginlik veya hafif ağrı hissi oluşturabilir. Testiste ağrısız ya da ağrılı şişlik fark edildiğinde hidrosel dışında başka nedenler de olabileceği için doktor muayenesi önemlidir.

Testis travması

Darbelere, spor yaralanmalarına, düşmelere veya kazalara bağlı testis travması ağrı, morarma ve şişliğe yol açabilir. Hafif darbelerde belirtiler kısa sürede azalabilir. Ancak şiddetli ağrı, hızla artan şişlik, belirgin morarma, bulantı veya testisin şeklinde değişiklik varsa testis dokusunda hasar ya da kanama söz konusu olabilir.

Böbrek taşı ve idrar yolları kaynaklı ağrı

Böbrek taşı ağrısı belden kasığa ve testise doğru yayılabilir. Bu durumda ağrı çoğunlukla dalgalar halinde gelir ve yan ağrısı, idrarda kan, bulantı veya idrar yaparken yanma eşlik edebilir. Ağrının testiste hissedilmesi, sorunun mutlaka testisten kaynaklandığı anlamına gelmez.

Prostat ve idrar yolu enfeksiyonları

Prostat iltihabı veya idrar yolu enfeksiyonları; testis, kasık, perine ve bel bölgesinde ağrıya neden olabilir. Ateş, titreme, idrar yaparken yanma, sık idrara çıkma, idrar akışında zayıflama ve boşalma sırasında ağrı gibi belirtiler görülebilir.

Testiste kitle veya tümör

Testis tümörleri çoğunlukla ağrısız bir kitle, sertlik veya testisin büyümesi şeklinde fark edilir. Bununla birlikte bazı kişilerde künt ağrı ya da ağırlık hissi olabilir. Testiste yeni ortaya çıkan sertlik, şekil değişikliği veya büyüme fark edildiğinde gecikmeden üroloji değerlendirmesi yapılmalıdır.

Pelvik taban ve kas kaynaklı ağrı

Yoğun egzersiz, ağır kaldırma, uzun süre oturma veya kas zorlanması kasık ve testis bölgesine yansıyan ağrıya neden olabilir. Bel fıtığı, sinir sıkışması ve pelvik taban kaslarının aşırı gerilmesi de benzer şikâyetlere yol açabilir. Ancak kas kaynaklı olduğu düşünülen ağrının da kalıcı olması durumunda tıbbi değerlendirme gerekir.

Testis ağrısı hangi belirtilerle birlikte önem kazanır?

Testis ağrısında ne zaman acile gidilmeli?

Aşağıdaki belirtilerden biri varsa beklemeden acil servise başvurulmalıdır:

• Ağrının aniden ve çok şiddetli başlaması
• Testiste hızlı gelişen şişlik, kızarıklık veya morarma
• Bulantı ve kusmanın ağrıya eşlik etmesi
• Testislerden birinin yukarı doğru çekilmiş görünmesi
• Testise alınan darbe sonrasında şiddetli ağrı oluşması
• Yüksek ateş, titreme veya genel durum bozukluğu
• Kasıkta sertleşen ve içeri itilemeyen şişlik
• İdrar yapamama veya idrarda belirgin kan görülmesi

Testis ağrısı nasıl teşhis edilir?

Doktor, öncelikle ağrının başlangıç zamanını, süresini, şiddetini ve eşlik eden belirtileri değerlendirir. Fizik muayenede testislerin konumu, boyutu, hassasiyeti, şişlik ve kitle olup olmadığı incelenir. Gerekli görülürse aşağıdaki tetkikler istenebilir:

• Skrotal ultrasonografi ve renkli Doppler ultrason
• İdrar tahlili ve idrar kültürü
• Kan testleri
• Cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlara yönelik testler
• Böbrek taşı şüphesinde uygun görüntüleme yöntemleri

Özellikle testis torsiyonu şüphesinde tanı ve tedavi geciktirilmemelidir. Doktor önerisi olmadan ağrı kesici kullanarak hastaneye başvurmayı ertelemek doğru değildir.

Testis ağrısı nasıl geçer?

Testis ağrısının tedavisi altta yatan nedene göre değişir. Enfeksiyonlarda doktorun uygun gördüğü ilaçlar, travmalarda istirahat ve destekleyici uygulamalar, varikoselde ise takip veya gerekli durumlarda cerrahi tedavi uygulanabilir. Testis torsiyonu ve bazı fıtık vakalarında acil ameliyat gerekebilir.

Muayene sürecinde ağır egzersizden kaçınmak, testisleri destekleyen rahat iç çamaşırları kullanmak ve bölgeyi darbelere karşı korumak yardımcı olabilir. Ancak bu uygulamalar tıbbi değerlendirme yerine geçmez. Özellikle ani veya şiddetli ağrıda sıcak uygulama, masaj ya da kendi kendine antibiyotik kullanımı önerilmez.

Testis ağrısı nasıl önlenebilir?

• Spor yaparken uygun koruyucu ekipman kullanılmalıdır.
• Cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlardan korunmak için prezervatif kullanılmalıdır.
• Testislerdeki değişiklikleri fark etmek için düzenli kendi kendine kontrol yapılmalıdır.
• İdrar yolu enfeksiyonu belirtileri geciktirilmeden değerlendirilmelidir.
• Ağır kaldırma sırasında doğru teknik kullanılmalı ve kasık bölgesi zorlanmamalıdır.
• Testiste yeni başlayan ağrı, şişlik veya sertlik önemsenmelidir.

Sonuç

Erkeklerde testis ağrısı; enfeksiyon, travma, varikosel, kasık fıtığı, böbrek taşı veya kas zorlanması gibi birçok farklı nedenden kaynaklanabilir. Bununla birlikte ani başlayan ve şiddetli testis ağrısı testis torsiyonu belirtisi olabilir ve acil müdahale gerektirir. Ağrı birkaç saat içinde geçse bile tekrarlıyor, şişlik veya ateş eşlik ediyor ya da testiste kitle fark ediliyorsa üroloji uzmanına başvurulmalıdır.

Önemli not: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır ve doktor muayenesinin yerini tutmaz. Şiddetli, ani başlayan veya travma sonrası gelişen testis ağrısında en yakın acil servise başvurun.